Rzepak jest rośliną wymagającą intensywnej ochrony fungicydowej. Długi okres wegetacji rośliny sprzyja bowiem rozwojowi różnych groźnych chorób grzybowych, które mogą znacznie obniżyć wielkość i jakość plonu. Pomimo stosowania odpowiednich metod agrotechnicznych, efektywna uprawa rzepaku nie jest możliwa bez wykonania zabiegów chemicznych. Do chemicznej ochrony fungicydowej rzepaku należy wykorzystywać wyłącznie sprawdzone i skuteczne środki grzybobójcze.
Zabiegi fungicydowe w rzepaku ozimym można podzielić na jesienne i wiosenne, przy czym standardowa ochrona uprawy przed chorobami uwzględnia trzy zabiegi. Pierwszy zabieg fungicydowy na większości plantacji przeprowadzany jest już w okresie jesiennej wegetacji – ma na celu ograniczenie wczesnych infekcji ze strony suchej zgnilizny kapustnych, szarej pleśni, czerni krzyżowych bądź cylindosporiozy.
Po ruszeniu wiosennej wegetacji aktywne są również grzyby, które są ograniczane kolejnym zabiegiem fungicydowym, będącym kontynuacją jesiennej ochrony. Optymalnym terminem na jego wykonanie jest początkowa faza wydłużania pędu głównego. Ostatni zabieg przeprowadzany jest w momencie kwitnienia rzepaku, w fazie opadania pierwszych płatków kwiatowych. Tak zwany zabieg na płatek ma zabezpieczyć uprawę przed infekcjami zgnilizną twardzikową, czernią krzyżowych i szarą pleśnią.
Stosowanie fungicydów wiosną w fazie wydłużania pędu zbiega się z terminem regulacji pokroju rzepaku. W związku z tym większość plantatorów decyduje się na łączenie zabiegów i wybiera preparaty składające się z substancji grzybobójczych (głównie triazolowych) i z grupy regulatorów wzrostu. Takie połączenie zapewnia ochronę łanu rzepaku przed najważniejszymi chorobami i jednocześnie pozwala na wyrównanie łanu wraz ze stymulacją rozwoju rozgałęzień bocznych.
Oczekując skutecznego działania fungicydów, zabieg musimy wykonać poprawnie. Prawidłowe stosowanie fungicydów przekłada się również na ekonomiczne korzyści i oszczędność czasu w napiętym okresie prac polowych.
Podstawą w doborze środka grzybobójczego powinna być lustracja zagrożeń. Jednocześnie zabieg należy przeprowadzić w odpowiedniej fazie rozwojowej rzepaku, aby dawka zalecana przez producenta preparatu okazała się skuteczna i nie stwarzała zagrożenia dla kondycji roślin.
Pamiętajmy przy tym, że kluczowa dla działania fungicydów w rzepaku jest temperatura powietrza w czasie zabiegu. Substancje czynne charakteryzują się bowiem zróżnicowanym zakresem działania, a wykonywanie zabiegów w niższych temperaturach niż zalecane prowadzi do obniżenia skuteczności oprysków. Natomiast zabieg w wyższych temperaturach doprowadzi do strat cieczy roboczej w drodze na roślinę i tym samym mniejszej skuteczności zabiegu, zaś intensywne nasłonecznienie może spowodować efekt fitotoksyczności. Dozwoloną granicą stosowania fungicydów jest 25°C.
Przy zabiegu ważna jest ponadto sprawność opryskiwacza, a także odpowiednio dobrane dysze i prawidłowe ciśnienie. W celu poprawy skuteczności działania fungicydów bardzo często sięga się po substancje wspomagające, czyli adiuwanty.
Długi okres wegetacji rzepaku sprzyja licznym infekcjom ze strony patogenów grzybowych. Do najczęściej spotykanych można zaliczyć:
Sucha zgnilizna kapustnych obserwowana jest najczęściej w okresie jesiennym. Jest powodowana przez dwa gatunki grzybów: Leptosphaeria maculans i Leptosphaeria biglobosa. Objawy porażenia suchą zgnilizną kapustnych możemy dostrzec na liściach, szyjce korzeniowej i łodydze. Na liściach widoczne są jasnobrunatne, szare lub białe plamy, które ograniczają powierzchnię asymilacyjną i osłabiają rośliny. Na powierzchni przebarwień znajdują się czarne piknidia z zarodnikami konidialnymi stającymi się źródłem infekcji kolejnych partii roślin.
Rozwój suchej zgnilizny na pędach prowadzi do ich przewężenia, co znacząco utrudnia przepływ wody i składników pokarmowych. Na łodydze powstają też jasnoszare plamy, które otoczone są brunatną obwódką, również z widocznymi piknidiami. W efekcie porażone łodygi łamią się i wylegają.
Progi szkodliwości:
Grzyby z rodzaju Alternaria zagrażają uprawie rzepaku już od początku wzrostu roślin aż do momentu wytworzenia nasion. Czerń krzyżowych na liścieniach i liściach objawia się ciemnymi plamami, często koncentrycznie strefowanymi i z chlorotyczną otoczką.
Choroba zabiera powierzchnię asymilacyjną roślinom i jest źródłem infekcji łuszczyn. Pojawienie się plam na łuszczynach prowadzi z kolei do przedwczesnego otwierania łuszczyn, w których znajdują się nie do końca wykształcone nasiona. W fazie kwitnienia rzepaku czerń krzyżowych jest – tuż obok zgnilizny twardzikowej – jednym z najważniejszych zagrożeń dla plonowania rzepaku.
Progi szkodliwości:
Za rozwój szarej pleśni odpowiada grzyb z gatunku Botrytis cinerea. Jest to polifag, który zagraża wielu gatunkom roślin uprawnych. W rzepaku jego obecność i zagrożenie infekcją występuje przez cały okres wzrostu roślin. Natomiast największe zagrożenie choroba stwarza w momencie kwitnienia i tworzenia łuszczyn rzepaku. Wówczas zarodniki B. cinerea dokonują infekcji przez otwarte kwiaty, a także rozwijają się na opadających płatkach kwiatowych, które akumulują się w rozwidleniach łodyg.
W wyniku infekcji szarą pleśnią dochodzi do zamierania kwiatów i łuszczyn, obniżenia MTN i liczby nasion oraz ich przedwczesnego pękania i osypywania się. Stosowanie fungicydów opiera się na przeprowadzonej lustracji.
Progi szkodliwości:
Sucha zgnilizna kapustnych
Do zwalczania suchej zgnilizny kapustnych w uprawach rzepaku stosuje się m.in. środki o działaniu systemicznym takie jak Caryx® 240 SL. Inne skuteczne i polecane środki zwlaczające patogen to: Architect® , Pictor® Revy.
Przeciwdziałając chorobie suchej zgnilizny kapustnych, zaleca się także zaprawianie nasion przeznaczonych do siewu. W tym przypadku można zastosować preparat Integral® Pro należący do grupy fungicydów o działaniu biologicznym.
Szara pleśń
Szara pleśń jest groźną chorobą grzybową. Jej zwalczanie polega na zastosowaniu skutecznych i sprawdzonych preparatów o działaniu grzybobójczym. Jednym z najskuteczniejszych rozwiązań jest środek grzybobójczy Caryx® 240 SL.
Czerń krzyżowych
Czerń krzyżowych to jedna z najbardziej inwazyjnych chorób grzybowych, która może prowadzić do znacznych strat w plonie. Dlatego też bardzo istotną kwestią w uprawie rzepaku jest skuteczne zapobieganie i zwalczanie tego groźnego patogenu. Do skutecznych i sprawdzonych fungicydów zalecanych do stosowania w uprawach rzepaku są: Caryx® 240 SL, Architect®, Pictor® Revy.
Nasiona rzepaku odporne na choroby grzybowe
Jednym z działań profilaktycznych stosowanych w zapobieganiu chorobom grzybowym w uprawie rzepaku jest stosowanie wysokiej jakości materiału siewnego o mocnym "profilu zdrowotnym". Do polecanych odmian mieszańcowych rzepaku, które charakteryzują się odpornością na choroby (zwłaszcza suchą zgniliznę kapustnych) : zaliczamy: InVigor® Crossfit, InVigor® 2050, InVigor® Cheeta, InVigor® Dazzler oraz inne odmiany nasion rzepaku marki InVigor®.
ZOBACZ INNE FUNGICYDY Z OFERTY BASF
